pobierz artykuł
                                                                      

Beata Czernik

Dieta bezpurynowa jest stosowana u pacjentów z dną moczanową. Dieta powinna być lekkostrawna, w której maksymalnemu ograniczeniu ulegają produkty o wysokiej zawartości związków purynowych. Całkowita kaloryczność powinna wynosić ok. 2000 kcal na dobę. Dieta powinna dostarczać odpowiedniej ilości białka, tłuszczu, węglowodanów, witamin i składników mineralnych . Powinna być bogata w węglowodany , które wzmagają   wydalanie moczanów   z moczem, natomiast uboga w tłuszcze, które powodują wchłanianie zwrotne moczanów do organizmu.

ZALECENIA I UWAGI

Jedz regularnie. Posiłki spożywaj 4-5 razy dziennie, małe objętościowo o stałych porach. Potrawy nie powinny być zbyt gorące ani zbyt zimne. Ostatni posiłek powinien być spożyty 3-4 godziny przed snem, ponieważ w nocy w czasie snu zwiększa się ilość zatrzymanego w organizmie kwasu moczowego.

Stosuje się potrawy gotowane w wodzie i na parze. Zupy i sosy sporządza się na wywarach warzywnych. Potrawy podprawia się zawiesinami z wody i mąki. Zabrania się używania zasmażek . Zakazane jest spożywanie rosołów i wywarów z kości.

Mięso podaje się tylko gotowane w dużej ilości wody . Zabrania się spożywania potraw smażonych , pieczonych i duszonych .

Do pokarmów bogatych w związki purynowe należą : wyciągi z mięsa, dziczyzna, podroby, sardynki, śledzie, kakao, czekolada, mocna herbata, czekolada. Nieco mniej tych związków zawierają : groch, fasola, bób, soczewica, szpinak     i grzyby.

Zaleca się spożywanie węglowodanów złożonych pochodzących z takich produktów jak : pieczywo jasne i ciemne, makarony i kasze jasne i ciemne, ryże, ziemniaki, warzywa i owoce.

Należy ograniczyć spożycie mięsa ,podrobów, ryb. Całkowicie wykluczyć wszystkie rodzaje wędlin i konserw. Zawierają duże ilości związków purynowych.

Tłuszcze stosuje się w ograniczonych ilościach (masło, oliwa z oliwek, oleje , margaryny miękkie, śmietankę). Zabrania się natomiast spożywania takich tłuszczów jak : smalec , sadło , słonina , boczek wędzony.

Warzywa i owoce można spożywać na surowo. Podawać zarówno w postaci gotowanej, jak i w postaci surówek.

Potrawy należy przyprawiać kwaskiem cytrynowym, sokiem z cytryny, zieloną pietruszką, zielonym koperkiem, majerankiem, cynamonem, wanilią. Należy ograniczyć sól, vegetę, a wykluczyć pieprz, ocet, musztardę.

Całkowicie zrezygnuj z alkoholu i palenia tytoniu.

Przykładowe jadłospisy  

ŚNIADANIE

II ŚNIADANIE

OBIAD

PODWIECZOREK

KOLACJA

mleko , rogal, masło, miód naturalny

kisiel owocowy

dyniowa z grzankami,

dorsz w jarzynach po grecku, ziemniaki

jabłko

herbata owocowa , graham, masło, twarożek ze szczypiorkiem

kawa zboż. z ml.,masło, razowy, jajko / miękko

jogurt owocowy

pomidorowa z ryżem,

kluski na parze z sosem truskawkowym

biszkopty

herbata, bułka, masło,

pasta z tuńczyka (w sosie

własnym)

bawarka, bułka grahamka sał. z sałaty ziel.,awokado

pomidora i feta z sosem

winegrette

budyń waniliowy

jarzynowa z makar.,

kotlet z jaj , ćwikła ,

ziemniaki

koktajl owocowy

herbata z cytryną , ryż

z jabłkami , masłem , cukrem i cynamonem

kawa zboż. z ml., chleb,

masło, ser twarogowy z rzodkiewką

musli z bakaliami na mleku

barszcz z ziemniakami

gołąbki z kapustą,

sos pomidorowy

sok pomarańczowy

naturalny

herbata owocowa, bułka z dynią, masło , ser żółty ,

pomidor

bawarka, chleb razowy,

masło, jajecznica, sałata

zielona

keks biszkoptowy

krupnik, kotlety ziemniaczane, sos koperkowy ,surówka       z kapusty kiszonej

galaretka wiśniowa

herbata z cytr., bułka ,

masło , pasta warzywna

kawa zboż z ml., bułka , masło, sałatka z pomidora

pomarańcza

koperkowa z ziemn.,

udko gotow. 1/2 szt., ryż,mizeria z jogurtem

sok marchewki

herbata owocowa, pierogi ruskie z cebulką

kawa zboż. z ml, graham,

masło, powidła

jogurt naturalny

ryżowa, jajko sadzone,

kasza gryczana, sałata lodowa z sosem winegrette

sałatka owocowa

herbata zielona, graham

z ziarnami , masło , pasta z mięsa i warzyw

                                        Produkty i potrawy wskazane i przeciwskazane w dnie moczanowej

PRODUKTY I POTRAWY

ZALECANE

PRZECIWSKAZANE

napoje

mleko, przetwory mleczne, kawa zboż. z mlekiem , bawarka, słaba herbata, herbata owocowa, ziołowa,

soki owocowe, warzywne, kompoty, napoje mleczno

-owocowe, niegazowane wody mineralne

alkoholowe, kakao, płynna czekolada, kawa,

prawdziwa, mocna herbata, wody i napoje gazowane

pieczywo

pszenne, żytnie, razowe, pieczywo półcukiernicze, suchary, biszkopty

-

dodatki do pieczywa

chudy twaróg, jajka, dżemy, marmolada, powidła, miód naturalny

w ograniczonej ilości : ser żółty

tłusty twaróg , ser topiony, sery dojrzewające, wszystkie rodzaje wędlin i konserw

tłuszcze

w ogranicz. ilości : masło, margaryny, oleje, oliwa z oliwek

smalec, słonina, łój, boczek

zupy i sosy

na wywarach warzywnych, podprawiane zawiesiną z mąki i wody lub mleka, mleczne, owocowe

sosy łagodne, warzywne, owocowe, mleczne

zagęszczane zawiesiną z mąki i wody lub mleka

tłuste, zawiesiste na wywarach mięsnych,

kostnych, grzybowych, zasmażane,

pikantne z warzyw kapustnych, strączkowych,

esencjonalne rosoły, buliony;

sosy ostre : chrzanowy, musztardowy,

cebulowy, śmietanowy, majonezowy

dodatki do zup

chleb, grzanki, kasze, ryż, makarony, lane ciasto,

ziemniaki, groszek ptysiowy

suche nasiona roślin strączkowych

mięso, drób, ryby

w ograniczonej ilości : gotowane chude mięso wołowe, wieprzowe, drobiowe , ryby

tłusta wołowina, wieprzowina, ryby, baranina,

dziczyzna, drób, flaki, mózg,

potrawy pieczone, smażone, wędzone, marynowane

potrawy półmięsne

i bezmięsne

budynie z mięsa gotowanego, kasz, makaronu, warzyw, risotto z mięsem ,warzywami, gołąbki, knedle leniwe pierogi, kluski / parze, kluski śląskie, pierogi z mięsem, owocami, warzywami, naleśniki, omlety

wszelkie potrawy smażone na tłuszczu : placki

ziemniaczane, bliny, kotlety, krokiety ;

bigos, łazanki z kapustą, fasolka po bretońsku

potrawy z jaj

jajka na miękko, twardo, omlety, jajecznica na parze

potrawy z jaj smażone

ziemniaki

gotowane, w całości, w postaci puree

pieczone, odsmażane, smażone z tłuszczem : frytki, krążki, placki, chipsy

warzywa

młode, soczyste : marchew, pietruszka, seler, buraki, dynia, pomidory, warzywa kapustne, kalafior, pory, brokuły, cebula, rzodkiewka , kalarepa ,ogórki ziel.,

sałata zielona, lodowa, chrzan      

rabarbar, szpinak, szczaw, groszek zielony,

fasolka szparagowa, wszystkie strączkowe

suche

potrawy z warzyw smażone, marynowane

owoce

dojrzałe, soczyste wszystkie owoce

owoce suszone : jabłka, śliwki, gruszki, rodzynki

-

desery

kisiele, budynie, galaretki owocowe, kompoty, musy, bezy, suflety, biszkopty, keksy, soki owocowe, koktajle mleczno-owocowe

tłuste ciasta, torty, desery z używkami, batony,

czekolada, lody, chałwa, słodycze zawierające

kakao, orzechy

przyprawy

łagodne : sok z cytryny, kwasek cytrynowy, zielona

pietruszka, zielony koperek, szczypiorek, melisa, majeranek, cynamon, wanilia

w ograniczonej ilości : ocet winny, sól, wegeta

ostre : ocet, pieprz, papryka , chili, curry, ziele

angielskie, liść laurowy, gałka muszkatołowa,

gorczyca, musztarda

Beata Czernik

pobierz artykuł

Dieta powinna być lekkostrawna, o całkowitej kaloryczności ok. 2000 kcal na dobę. Wymaga od chorego picia dużej ilości płynów. Ma to zapobiec krystalizacji szczawianów. Zaleca się ograniczenie spożycia produktów bogatych w szczawiany i wapń, aby ograniczyć wytrącenie się złogów w postaci szczawianu wapnia ze składników moczu. Nie należy jednak zbytnio ograniczać spożycia wapnia, ponieważ jest on niezbędny do budowy kości, a jego niedobór wpływa na zwiększenie wchłaniania i wydalania szczawianów prowadząc do powstania złogów. Dlatego zaleca się umiarkowane spożycie nabiału.

ZALECENIA I UWAGI

Jedz regularnie. Posiłki spożywaj 5 - 6 razy dziennie, małe objętościowo o stałych porach. Potrawy nie powinny być zbyt gorące ani zbyt zimne. Posiłki powinny być spożywane spokojnie, bez pośpiechu. Ostatni posiłek powinien być jedzony około 3 godziny przed pójściem spać.

Stosuje się potrawy gotowane w wodzie i na parze, pieczone w folii lub w pergaminie i duszone bez tłuszczu. Zabrania się podawania potraw pieczonych i smażonych w głębokim tłuszczu. Dozwoloną ilość tłuszczu dodaje się w postaci surowej do gotowych potraw . Zupy i sosy sporządza się na wywarach warzywnych. Potrawy podprawia się zawiesinami z wody i mąki. Zabrania się używania zasmażek i śmietany.

Zaleca się spożywanie produktów obfitujących w błonnik. Dlatego w diecie wskazane są warzywa i owoce spożywane w postaci surowej. Nie powinno zabraknąć produktów zbożowych pełnoziarnistych.

Zaleca się umiarkowane spożycie nabiału i jaj.

Należy ograniczyć spożycie białka zwierzęcego zawartego w mięsie , przetworach mięsnych, rybach . Dieta bogata            

w te produkty również może sprzyjać powstawaniu kamicy nerkowej.

Tłuszcze stosuje się łatwostrawne tj. margaryny miękkie, oliwę z oliwek , śmietankę. Zabrania się natomiast spożywania takich tłuszczów jak : smalec , słonina , łój, boczek wędzony, tłuste wędliny, śmietanę . Masło dodawane na surowo do potraw jest dozwolone.

Powinno się ograniczyć spożywanie soli kuchennej, przypraw zawierających glutaminian sodu, ponieważ zwiększają one wydalanie moczanu sodu i wapnia z organizmu.

Bardzo ważne jest wypijanie odpowiedniej ilości płynów w ciągu dnia. Wskazane jest wypijanie około 2-3 litrów płynów na dzień w postaci wody mineralnej, soków owocowych. Pomocne jest picie naparów z ziół ( liście mącznicy, brzozy,

ziele nawłoci, korzeń lubczyka ). Po posiłkach , przed pójściem spać i po wstaniu z łóżka należy wypić 2 szklanki płynu.

Picie płynu przed pójściem spać rozcieńcza mocz w ciągu nocy. Zapewni to lepsze "przepłukiwanie nerek", a tym samym ograniczenie powstawania kamieni.

Potrawy należy przyprawiać kwaskiem cytrynowym, ziołami, zieloną pietruszką, zielonym koperkiem, majerankiem, cynamonem, wanilią. Należy ograniczyć sól, vegetę, a wykluczyć pieprz, ocet, musztardę.

Całkowicie zrezygnuj z papierosów i napojów alkoholowych.

Przykładowe jadłospisy

         ŚNIADANIE

II ŚNIAD.

                   OBIAD

PODWIECZOREK

       KOLACJA

kawa zboż. z ml., masło, graham, powidła

jabłko

pieczarkowa z ziemn.,zrazy dusz.

ćwikła, kasza gryczana,

kisiel trukawkowy

herbata,graham,masło,

pasta warzywna

herbata, żytni, masło, ser biały z rzodkiewką

arbuz

barszcz biały z ziemn., kluski na

parze z sosem jagodowym

biszkopty

herbata owoc., żytni, masło,wędlina drob.,

kawa zboż.czarna,masło, razowy, miód nat.

kefir nat

ryżowa, kopytka ziemniaczane,

sur. z marchwii i jabłka

galaretka owocowa

herbata, razowy, masło,

pasta mięsno-warzywna

herbata, graham, masło,

polędwica drobiowa

sałatka owocowa

kalafiorowa z makar., naleśniki z musem jabłkowym

jogurt naturalny

herbata, graham, masło,

jajecznica / parze

bawarka, żytni, masło, marmolada

budyń waniliowy

krem z dyni z grzank., potrawka z

kurczaka z warzywami, ziemniaki

brzoskwinia

herbata, żytni, masło,

ser żółty

kawa zboż.czarna, masło

razowy, jajko / miękko

maślanka

koperkowa z ziemn.,ryż z jabłkami

z cukrem i tłuszczem

pomarańcza

herbata, razowy,masło,

szynka konserwowa

herbata owoc., graham,

masło, serek homogeniz.

ciasto biszkopt.

barszcz z ziemniakami, makaron z warzywami, sos koperkowy

sałatka owocowa

herbata, graham, masło,

pasta rybna

                       Produkty wskazane i przeciwskazane w kamicy szczawianowo-wapniowej

PRODUKTY  

ZALECANE

PRZECIWSKAZANE

pieczywo

i prod.zbożowe

orkiszowe, żytnie, graham, razowe, pszenno-żytnie,

żytnio-razowe

mąka-razowa,orkiszowa,graham, gryczana, owsiana,

kukurydziana

kasze i ryż - ryż brązowy, biały, dziki, kasza pęczak,

gryczna, jaglana, jeczmienna, perłowa

płatki i otreby - płatki owsiane jęczmienne, pszenne,

kukurydziane, otręby pszenne, owsiane

pszenne, mąka pszenna, ryż biały, kasza manna, makarony z mąki pszennej

dodatki do pieczywa

dżemy, marmolady, powidła, miód naturalny

ograniczone - chudy twaróg, sery topione     i żółte, jajka gotow.na miękko, na twardo, jajecznica na parze, chude wędliny drobiowe, szynki wieprzowe, pasty mięsne, rybne

przeciwskazane - tłuste wędliny, konserwy mięsne, rybne, pasztetowa,salceson , ryby wędzone, marynowane

mleko

-

ograniczone - chude mleko i jego przetwory

tłuszcze

olej rzepakowy, lniany, sojowy, słonecznikowy, oliwa z oliwek

ograniczone - masło

przeciwskazane - margaryny twarde,smalec,

słonina, boczek, łój

mięso, drób

ryby

-

ograniczone - chuda wołowina, wieprzowina,

cielęcina, chudy drób, chude gatunki ryb

przeciwskazane - tłusta wołowina, baranina, wieprzowina, dziczyzna, podroby, tłusty drób, tłuste gatunki ryb

warzywa

pietruszka, bakłażany, rzeżucha, brokuły, kabaczki,

dynia, kalafior, pieczarki, cykoria, szparagi,ogórki,

brukiew, kalarepa, papryka, rzodkiewka, grzyby, por, cebula, brukselka, kukurydza

ograniczone - ziemniaki, seler, marchew, buraki, pomidory, sałata zielona i lodowa,

wszystkie rodzaje kapust, nasiona roślin

strączkowych

przeciwskazane - szpinak, szczaw, rabarbar,

boćwina, kiszonki, koncentraty zup i sosów

owoce

jabłka, gruszki, czereśnie, wiśnie, poziomki, maliny,

jagody, jeżyny,porzeczki czarne i białe, granat, melon, arbuz, brzoskwinie, nektarynki, morele, mandarynki,

ananas, pomarańcze, grejpfrut, kiwi

ograniczone - śliwki , agrest, truskawki, winogrona, czerwona porzeczka, cytryny

przeciwskazane - figi suszone

napoje

woda mineralna niegazowana, słaba herbata, herbaty

owocowe, napary ziołowe, kawa zbożowa, soki owoc.

kawa naturalna, kakao, mocna herbata, woda mineralna gazowana , napoje gazowane, bardzo słodkie soki i napoje

przyprawy

zioła : bazylia, szałwia, rozmaryn, estragon, oregano,

pietruszka zielona, koperek zielony, ziele angielskie,

liście laurowe, wanilia, cynamon,

oraniczone - sól, musztarda, curry, imbir

przeciwskazane - ocet, pieprz,chili, tabasco i inne przyprawy z glutaminianem sodu

desery

i słodycze

kisiele, galaretki owocowe, budynie, bezy, suflety, biszkopty

ograniczone - cukier

przeciwskazane - czekolada, batony, tłuste ciasta, torty, desery z używkami, chałwa, słodycze zawierające kakao

Beata Czernik

pobierz artykuł

Zadaniem diety jest zapobieganie nadmiernemu wytwarzaniu toksycznych dla organizmu produktów przemiany białkowej, ochrona zmienionych chorobowo narządów - nerek, oraz utrzymanie możliwie dobrego stanu zdrowia. Dieta powinna być lekkostrawna, w której znacznemu ograniczeniu ulega białko i sól kuchenna, o całkowitej kaloryczności ok. 2000 kcal na dobę. Dieta jest ustalana indywidualnie dla każdego pacjenta. Cechą diety jest zmniejszona zawartość białka do granic tolerancji przez chorego. Zalecana zawartość białka w diecie wynosi 40-50g /dobę ( 3/4 ogólnej ilości stanowi białko pochodzenia zwierzęcego). Ważne jest ograniczenie białka roślinnego przez wprowadzenie pieczywa niskobiałkowego. W skrajnych wypadkach białko eliminuje się całkowicie. W diecie wskazana jest kontrola płynów ( ilość zależy od dobowej diurezy i na ogół płyny są ograniczane, więc konieczne jest zmniejszenie w diecie sodu ) oraz elektrolitów : fosforu, sodu, potasu, wapnia, żelaza.

ZALECENIA I UWAGI

Jedz regularnie. Posiłki spożywaj 4 - 5 razy dziennie co 3 godz. aby nie dopuścić do uczucia głodu. Należy jeść posiłki małe objętościowo, bez pośpiechu i w spokoju. Potrawy nie powinny być zbyt gorace ani zbyt zimne.

Technika przyrządzania potraw opiera się na gotowaniu w wodzie i na parze, pieczeniu w pergaminie   i duszeniu bez tłuszczu. Zabrania się podawania potraw smażonych i pieczonych z dodatkiem tłuszczu. Zupy i sosy podprawia się zawiesinami z mąki i wody lub mąki i śmietany, mleka, kefiru, jogurtu. Zabrania się używania zasmażek.

Wszystkie posiłki przyrządza się bez dodatku soli, a dozwoloną jej ilość podaje się osobno.

Białko zwierzęce, pomimo jego niskiej zawartości w diecie, powinno być rozłożone na trzy główne posiłki.

Tłuszcze stosuje się łatwostrawne tj. masło, margaryny miękkie, oleje, oliwę z oliwek, śmietankę i dodaje się je na surowo do gotowych potraw. Zabrania się natomiast spożywania takich tłuszczów jak : smalec, słonina, łój, boczek wędzony.

Z uwagi na ograniczenie płynów w diecie należy ograniczyć zupy.

Ze względu na ograniczenia potasu w diecie wskazane jest wypłukiwanie potasu z warzyw i ziemniaków poprzez moczenie, odlewanie wody w trakcie gotowania i nie wykorzystywanie wywarów.

Potrawy przyprawiać należy sokiem z cytryny, kwaskiem cytrynowym, zieloną pietruszką, zielonym koperkiem, majerankiem, kolendrą, tymiankiem, melisą, miętą, cynamonem, wanilią. Należy wykluczyć wegetę, pieprz czarny, ocet, musztardę.

Całkowicie zrezygnuj z alkoholu i używek.

Przykładowe jadłospisy

ŚNIADANIE

OBIAD

PODWIECZOREK

KOLACJA

kawa zboż. z ml., rogal, masło,dżem brzoskwin.

barszcz z ziemn., makaron         z warzywami, sos koperkowy

kisiel z trukawkami

herbata z cytryną, leniwe pierogi z masłem i cukrem

bawarka, chleb, masło,

miód nat.

szpinakowa z ziemn., risotto z mięsem i warzywami, ćwikła

jabłko

herbata owoc.,chleb, masło,

pasta warzywna, sał.zielona

kawa zboż.czarna,chleb, masło, serek homog.wan.

ryżowa, kopytka ziemniaczane,

sur. z marchwii i jabłka

sałatka owocowa

herbata, bułka słodka,masło,

marmolada

herbata owoc.,graham,

masło, mus jabłkowy

krem z dyni z grzank., potrawka z kurcz.z warzywami, ziemniaki

galaretka owocowa

herbata, kopytka ziemniacz.

z tłuszczem

herbata, bułka, masło, pasta z szynki i warzyw.

koperkowa z ziemnakami, ryż z jabłkami z cukrem i tłuszczem

brzoskwinia

kawa zboż.czarna, bułka, masło, miód nat.

herbata, graham, masło,

marmolada

barszcz biały z ziemn., kluski na

parze z sosem jagodowym

biszkopty

herbata z cytr., graham, masło,ser biały z rzodkiewką

kawa zboż.czarna,chleb,

masło,polędwica,sał.ziel.

krupnik z ziemn., naleśniki z musem jabłkowym

pomarańcza

herbata owoc.,bułka, masło,

pasta warzywna

                              

Produkty i potrawy wskazane i przeciwskazane w przewlekłej niewydolności nerek

                                                      

PRODUKTY I POTRAWY

ZALECANE

PRZECIWSKAZANE

napoje

w ramach dozwolonej ilości płynu słaba herbata,herbaty owocowe, kawa zbożowa, soki owocowe i warzywne, napoje i wody mineralne niegazowane

w ogranicz.ilości : mleko, jogurt, kefir, maślanka

płynna czekolada, kakao, mocna herbata, kawa naturalna, wszystkie napoje alkoholowe, napoje gazowane

pieczywo

w każdej postaci niskobiałkowe, niskosodowe

zbyt świeże, bardzo słone

dodatki do pieczywa

dżem, miód naturalny, marmolada, dodatki warzywne

w ograniczonej ilości : twaróg, mięso gotowane, pasty serowo-warzywne,serowo-rybne,pasty mięsne, mięsno-warzywne

sery topione, żółte, dojrzewające, wędliny , konserwy mięsne i rybne, ryby wędzone oraz marynowane

tłuszcze

dodawane na surowo : masło, margaryny miękkie, oleje ( sojowy, słonecznikowy, rzepakowy ), oliwa z oliwek, śmietanka

smalec,słonina,boczek, łój, margaryny twarde,

kwaśna śmietana

potrawy z jaj

jako dodatek do potraw

gotowane, smażone

zupy i sosy

w ogranicz.ilości : owocowe, warzywne, krupniki, ziemniaczane, na wywarach jarzynowych;

sosy łagodne : koperkowy, pietruszkowy, potrawkowy,

cytrynowy

mleczne, tłuste, zawiesiste, na wywarach miesnych, kostnych,grzybowych,zasmażane, zaprawiane kwaśną śmietaną , pikantne,

z warzyw kapustnych,roślin strączkowych,

ogórkowa, cebulowa, porowa, rosoły, buliony;

sosy ostre, pikantne : grzybowy, chrzanowy, musztardowy, cebulowy

dodatki do zup

bułka, chleb, grzanki, makarony, kluski biszkoptowe, kasza manna, jęczmienna, gryczana, ryż, ziemniaki

groszek ptysiowy, jajka na twardo, nasiona roślin strączkowych

mięso,drób, ryby -           w ramach dozwolonej ilości białka

cielęcina, chuda wołowina, chuda wieprzowina, królik, kurczak, indyk, chude ryby : łosoś, makrela, tuńczyk, halibut

potrawy got. :pulpety,klopsiki,budynie mięsne, potrawki

tłuste gatunki : wieprzowina, baranina, podroby, gęsi, kaczki, dziczyzna, ryby

potrawy marynowane, wędzone, pieczone, smażone

potrawy półmięsne     i bezmięsne

budynie z kasz, warzyw i mięsa, makaron z jarzynami, risotto mięsno-jarzynowe, pierogi z warzywami, ryż z jabłkami, knedle z owocami, kluski śląskie, kopytka, zapiekanki, naleśniki z dżemem, musem owocowym

w ograniczonej ilości : leniwe pierogi

wszystkie potrawy smażone na tłuszczu np. placki ziemniaczane, bliny, kotlety, krokiety, pierogi z mięsem,bigos, fasolka po bretońsku, łazanki z kapustą

warzywa

w ograniaczonej ilości : marchew, pietruszka, seler, buraki, sałata zielona, lodowa, rzodkiewka, dynia, kalafior, brokuł, szpinak, fasolka szparagowa, groszek zielony, szczypiorek

kiszonki, konserwowane octem, warzywa solone, ostro przyprawione, nasiona roślin strączkowych, ogórki, kiszone, konserwowe,

grzyby, czosnek, cebula, pora, brukiew, rzepa,

kalarepa, pomidory, keczup,przecier pomidor.,

awokado

warzywa zasmażane, sałatki z majonezem, musztardą

ziemniaki

gotowane   w całości

smażone z tłuszczem : frytki, krążki, chipsy

owoce

w ograniczonej ilości : jagodowe, cytrusowe, jabłka, brzoskwinie, morele, winogrona, wiśnie, arbuz, melon,

truskawki, śliwki

owoce niedojrzałe, suszone, czereśnie, gruszki, banany, daktyle, kiwi, owoce marynowane

desery

galaretki owocowe, kisiele, musy owocowe, owoce surowe, sałatki owocowe, biszkopty, ciasta z mąki pszennej i ziemniaczanej

w ograniczonej ilości : kompoty, budynie ( desery płynne wlicza się do ogólnej ilości płynów )

torty, ciasta z masami, desery z używkami,

orzechami, kakao, batony, czekolada, chałwa,

lody

przyprawy

cukier, wanilia, cynamon, sok z cytryny, kwasek cytryn., zielona pietruszka, zielony koperek, majeranek, kminek,

tymianek, kolendra, mięta, melisa

w ograniczonej ilości : ocet winny, sól, pieprz ziołowy, papryka słodka, jarzynka

ocet, pieprz czarny, musztarda, papryka ostra, chrzan, wegeta, maggi, kostki bulionowe, ziele

angielskie, liść laurowy

Beata Czernik       

pobierz artykuł

Jest to choroba autoimmunologiczna, w wyniku której organizm produkuje przeciwciała, które atakują tarczycę prowadząc do stopniowego jej niszczenia i niedoczynności. U wielu chorych na Hashimoto występują niedobory witamin D, B 12, żelaza, magnezu, selenu, cynku. Tarczyca lubi jod, dlatego w przypadku osób cierpiących na niedoczynność tarczycy bardzo istotną rolę odgrywa dostarczanie do organizmu odpowiedniej ilości jodu. Również bardzo często występuje nietolerancja laktozy.Dieta powinna być lekkostrawna,bezlaktozowa,bezglutenowa bez cukrów prostych o całkowitej kaloryczności ok. 2000 kcal na dobę.

ZALECENIA I UWAGI

Jedz regularnie. Posiłki spożywaj 5 razy dziennie, małe objętościowo o stałych porach. Potrawy nie powinny być zbyt gorące ani zbyt zimne.

Stosuje się potrawy gotowane w wodzie i na parze, pieczone w pergaminie i duszone bez tłuszczu. Zabrania się podawania potraw smażonych. Zupy czyste na wywarach mięsnych i warzywnych. Sosy sporządza się na wywarach warzywnych.Potrawy podprawia się zawiesinami z wody i mąki bezgluten. Zabrania się używania zasmażek ,śmietany.

Należy dostarczyć do organizmu jod. Jego źródła to : sól kuchenna jodowana ( bez sodu np.salvita ), owoce morza, świeże ryby morskie : dorsz, łosoś, płastuga, makrela, tuńczyk, śledzie, szparagi jarmuż.

Z diety eliminujemy : gluten, a więc zboża oraz produkty z nich wytworzone

                                   nabiał ( laktoza ) - mleko krowie, twarogi, sery żółte, topione, jogurty, maślanki , kefiry

Z tłuszczy można stosować :olej kokosowy (do obróbki termicznej i na zimno),olej lniany (dodatek do potraw),z wiesiołka ,oliwa z oliwek (na zimno do potraw),tahini (do kanapek; z nasion sezamu),masło klarowane(do obróbki term.).

Należy unikać soi pod każdą postacią,oleju sojowego,kotletów sojowych,flaczków sojowych,gotowych wędlin,kiełbas, parówek , bo w 99% zawierają soję.

Białko powinno być chude , pełnowartościowe, pochodzenia zwierzęcego.

Całkowicie wyklucza się cukier i słodycze.

Z diety należy wykluczyć wszystkie warzywa psiankowe - paprykę, pomidory, brokuły, bakłażany. Owoce bez ograniczeń co do rodzaju - 200g dziennie ze względu na cukier owocowy fruktozę.

Wskazane jest pić wodę mineralną niegazowaną z jodem.

Potrawy należy przyprawiać kwaskiem cytrynowym, sokiem z cytryny, zieloną pietruszką, zielonym koperkiem.

Należy całkowicie zrezygnować z alkoholu i palenia tytoniu.

Przykładowe jadłospisy  

ŚNIADANIE

OBIAD

PODWIECZOREK

KOLACJA

mleko kozie,piecz.ryżowe,olej kokosowy, ser biały kozi z rzodkiewką

koperkowa z ziemn.,zrazy dusz.,ćwikła, kasza jaglana,

kompot owocowy b/cukru

budyń śmietank. na mleku kozim b/cukru

herb.czerwona,chleb grycz.,

masło klarow.,polędwica domowa,ogórek zielony

mleko kokos.,pieczywo kukurydz, olej kokosowy, mus jabłkowy

ryżowa,pierś z kurcz.gotow.,

sur. z marchewki,selera + 2

orzechy brazylijskie z oliwą     z sokiem z cytryny,ziemniaki, kompot owocowy b/cukru

jogurt nat. z mleka

koziego z owocami

herb.ziołowa,chleb grycz.,

sałatka z bobu, rzodkiewki

i śledzia typu a la matias

z łyżką majonezu

kawa zboż.z ml.ryżowym,bułka

grycz.,olej kokosowy, jajko na miękko , sałata zielona

barszcz z ziemn.,wieprz.dusz.

w jarzynach,szparagi z wody

z masłem klarow.,makaron

got. bezgluten.,kompot b/cukru

sałatka owocowa z

rodzynkami i upraż.

słonecznikiem

herb.czerwona z cytr.,bułka

grycz.,olej kokosowy,pasta

mięsna z warzywami

bawarka z mlekiem kokos.,piecz.

kukur.,olej kokosowy,pasta z sera

koziego z tuńczykiem

ogórkowa z kaszą grycz.,królik

dusz.,bukiet warzyw z wody z

masłem   klarow. ,ziemniaki,

kompot b/cukru

dowolny owoc

herb.owocowa,pieczywo

ryżowe,olej kokos.,klops,

sałata lodowa

kawa zboż.z ml.ryżowym,chleb

gryczany,olej kokosowy,kiełbasa domowa

zupa krem z dyni,klopsiki dusz,

sur.z kap.kiszonej,ziemniaki,

kompot owocowy b/cukru

sok pomarańczowy

naturalny wyciskany

herbata ziołowa, ryż z

jabłkami b/cukru z masłem

klarowanym

mleko kozie,bułka grycz.,olej kokos., pasta z jaj i z szynki domowej

szpinak.z ziemn.,gulasz woł.,

sał.z czerwonej kapusty,kluski

śląskie,kompot owoc.b/cukru

kisiel   z owocami b/c

herb.czerwona z cytryną,

placki z cukini z siemieniem

lnianym

kawa zboż.z ml.ryżowym,piecz.

kukurydz.,olej kokosowy,pasta z awokado

krupnik z kaszy jagl.,ryba po

grecku w jarzynach,ziemniaki,

kompot owocowy b/cukru

płatki ows.bezglut./ wodzie z bananem, żurawiną,śliwką kalif.

herb.ziołowa, bułka grycz.,

olej kokos.,jajecznica/parze

ze szczypiorkiem

                                        Produkty i potrawy wskazane i przeciwskazane w schorzeniach tarczycy

PRODUKTY I POTRAWY

ZALECANE

PRZECIWSKAZANE

napoje

mleko kozie , kokosowe , ryżowe , migdałowe , kawa zbożowa i bawarka z mlekiem kokosowym , kozim , ryżowym , herbata czerwona , owocowa , ziołowa, soki naturalne wyciskane z owoców i warzyw , kompoty , napoje mleczne bez zawartości laktozy, niegazowane wody mineralne z jodem

alkoholowe, kakao, płynna czekolada, kawa

prawdziwa , mleko krowie, kefir, maślanka ,

jogurt , wody i napoje gazowane

produkty zbożowe

makarony kukurydziane , ryżowe , bezglutenowe , płatki owsiane ( jeżeli jest symbol przekreślonego kłosa ) , ryżowe , jaglane , kasza jaglana ,gryczana, mąka : ryżowa , ziemniaczana , kukurydziana ,z kasztana jadalnego , gryczana , z komosy ryżowej , amarantusowa , migdałowa , kokosowa ; komosa ryżowa,ryże(w szczególności basmati ),siemię lniane

pszenica , żyto , jęczmień oraz produkty z nich wytworzone jak makarony , kuskus , chrupki , płatki śniadaniowe na bazie ww zbóż

pieczywo

bezglutenowe : na bazie mąki ryżowej , gryczanej , kukurydzianej , ziemniaczanej , chrupki kukurydziane

pieczywo pszenne , żytnie , razowe , sojowe ,

cukiernicze, półcukiernicze, biszkopty, suchary

dodatki do pieczywa

twaróg kozi , domowe wędliny , jajko na miękko,

twardo, jajecznica / parze, pasty mięsne ,jarzynowe,

mięsno-jarzynowe , rybne

twaróg ,sery feta , pleśniowe , dojrzewające, fromage ,sery topione , wędliny sklepowe , konserwy, pasztetowa, salceson , dżemy , miody nat.

tłuszcze

masło klarowane, oliwa z oliwek ,olej kokosowy, lniany, z wiesiołka

masło, smalec, słonina, boczek, margaryny twarde, tłuszcze kuchenne

zupy i sosy

na wywarach mięsnych i warzywnych, podprawiane zawiesiną z wody i mąki bezglutenowej

tłuste , zawiesiste , zasmażane , zaprawiane

śmietaną , pikantne ,esencjonalne rosoły , buliony ;

sosy ostre : musztardowy, śmietanowy

dodatki do zup

ryż , makarony bezglutenowe , kasza gryczana ,

jaglana , ziemniaki , bataty

kluski francuskie, kluski kładzione, makarony, kasza jęczmienna , manna

mięso, drób, ryby

chude mięsa : drób , króliki , wołowina , wieprzowina,

cielęcina

chude świeże ryby morskie : dorsz , łosoś, płastuga ,

śledzie , makrela , tuńczyk

tłusta wołowina, wieprzowina, baranina,

dziczyzna, kaczki, gęsi, flaki, mózg,

potrawy pieczone , smażone , marynowane

potrawy półmięsne

i bezmięsne

budynie z mięsa, z kasz bezglutenowych z mięsem ,                     z warzywami , risotto z mięsem i warzywami , makarony bezlutenowe z mięsem , kluski śląskie -same lub z mięsem   / mące ziemniaczanej , zapiekanki z kasz bezgluten. i mięsa lub warzyw ,

naleśniki na mące kukurydzianej ze szpinakiem

pierogi, knedle, wszelkie potrawy smażone

na tłuszczu : placki ziemniaczane, krokiety ,

bliny, kotlety ;

bigos, łazanki z kapustą, fasolka po bretońsku

warzywa

świeże i mrożone:marchew ,pietruszka,kalafior,seler, brokuły,dynia ,szpinak ,buraki ,sałata zielona,lodowa, warzywa kapustne, kap. pekińska,kiszona,kalarepa,

szparagi ,jarmuż ,rzodkiewki ,ogórki zielone ,chrzan, awokado,suche nasiona roślin strączkowych

warzywa w postaci gotowanej ,sałatek i surówek        

warzywa psiankowe :papryka-każdego koloru ,

pomidory , bakłażany , przecier pomidorowy,

soja

warzywa marynowane , zasmażane

ziemniaki

gotowane w całości , w postaci puree ; bataty

odsmażane, smażone z tłuszczem : frytki,

krążki, placki, chipsy

owoce

bez ograniczeń co do rodzaju

-

substancje słodzące

-

cukier

desery

kisiele, budynie, galaretki owocowe i kompoty - bez cukru , sałatki owocowe

wszystkie ciasta , torty , słodycze

przyprawy

łagodne : sok z cytryny, kwasek cytrynowy, zielona

pietruszka , zielony koperek

ocet, wegeta , pieprz, papryka słodka, ostra, chili,curry ,musztarda ,keczup, ziele angielskie,

liść laurowy, gałka muszkatołowa , gorczyca

sól kuchenna

sól jodowana ( bez sodu np. salvita )

sól niejodowana, z sodem

Beata Czernik

Pobierz artykuł:

Dieta powinna być lekkostrawna, w której całkowitemu ograniczeniu ulega sól kuchenna, o całkowitej kaloryczności ok. 2000 kcal na dobę. Dieta jest ustalana indywidualnie dla każdego pacjenta. Dieta przeznaczona jest dla pacjentów z zaburzoną gospodarką elektrolitową, z zaburzeniami funkcji nerek ( dializowanych ), jak również z nadciśnieniem tętniczym oraz chorobami układu krążenia.

ZALECENIA I UWAGI

Jedz regularnie. Posiłki spożywaj 4 - 5 razy dziennie co 3 godz. aby nie dopuścić do uczucia głodu. Należy jeść posiłki małe objętościowo, bez pośpiechu i w spokoju. Potrawy nie powinny być zbyt gorace ani zbyt zimne.

Technika przyrządzania potraw opiera się na gotowaniu w wodzie i na parze, pieczeniu w pergaminie   i duszeniu bez tłuszczu. Zabrania się podawania potraw smażonych i pieczonych z dodatkiem tłuszczu. Zupy i sosy podprawia się zawiesinami z mąki i wody lub mąki i śmietany, mleka, kefiru, jogurtu. Zabrania się używania zasmażek.

W przypadku osób dializowanych należy obniżyć potas w warzywach. Najlepszym sposobem jest podwójne gotowanie bez soli.

Wszystkie posiłki przyrządza się bez dodatku soli. Zawartość soli spożywczej dostarczana jest tylko z produktów, które naturalnie zawierają sól ( np. sery żółte, topione, wędliny, marynaty ).

Białko powinno być pełnowartościowe, pochodzenia zwierzęcego ( zawarte w mleku i w przetworach mlecznych, mięsie, drobiu, rybach, jajkach ).

Tłuszcze stosuje się łatwostrawne tj. masło, margaryny miękkie, oleje, oliwę z oliwek, śmietankę i dodaje się je na surowo do gotowych potraw. Zabrania się natomiast spożywania takich tłuszczów jak : smalec, słonina, łój, boczek wędzony.

Ilość wypijanych płynów to jeden z najważniejszych problemów u chorych dializowanych. Przekroczenie podaży płynów jest zagrożeniem dla życia. Należy pić powoli małymi łykami, unikać słodkich napojów, używać małych filiżanek, rozłożyć spożycie płynów w ciągu dnia. Dla pozostałych jednostek chorobowych płyny podaje się w zwykłych, fizjologicznie uwarunkowanych ilościach.

Potrawy przyprawiać należy sokiem z cytryny, kwaskiem cytrynowym, zieloną pietruszką, zielonym koperkiem, majerankiem, kolendrą, tymiankiem, melisą, miętą, cynamonem, wanilią. Należy wykluczyć wegetę, pieprz czarny, ocet, musztardę.

Całkowicie zrezygnuj z alkoholu i używek.

Przykładowy jadłospis  

ŚNIADANIE

OBIAD

PODWIECZOREK

KOLACJA

kawa zboż.z ml., rogal, masło, dżem morelowy

koperkowa z ziemn.,zrazy dusz.,

ćwikła,kasza jęczmienna

budyń waniliowy

herbata z owoc.,bułka,masło,

polędwica drobiowa

mleko, bułka kanapkowa,

masło, jajecznica / parze

ryżowa, pierś z kurczaka dusz.,

sałata zielona, ziemniaki

jogurt owocowy

herbata zielona,bułka, masło,

galaretka drobiowa

kawa zboż.z ml.,bułka,

masło, ser top. kremowy

barszcz z ziemn., bitki wołowe   w jarzynach, makaron gotowany

biszkopty       z musem jabłk.

herbata z cytr.,bułka kanapk.,

masło, szynka konserwowa

bawarka, bułka, masło,

parówka cielęca

grysikowa, schab dusz., surówka

z marchewki i jabłka, ziemniaki

galaretka owocowa

herbata, bułka, masło, pasta

mięsno-jarzynowa

kawa zboż.z ml.,bułka,

masło, kiełbasa drob.

rosół z makar.,udko z kurcz. got.,

kalarepka duszona, ziemniaki

grysik / gęsto z

dżemem trusk.

herbata zielona, bułka,masło,

twarożek z rzodkiewką

mleko,bułka,masło, pasta z szynki i jajka

szpinakowa z ziemn, leniwe

pierogi z masłem i cukrem

koktail owocowy

herbata z cytr.,bułka kanapk.,

masło, klops

kawa zboż.z ml.,bułka, masło,galaretka drobiowa

krem z dyni z grzank., pulpety     z ryb, sos koperkowy, ziemniaki

kefir z musli

herbata owoc.,makaron z serem, masłem i cukrem

                                 Produkty i potrawy wskazane i przeciwskazane w diecie bezsolnej                                                

PRODUKTY I POTRAWY

ZALECANE

PRZECIWSKAZANE

napoje

kawa zboż. z mlekiem, bawarka,słaba herbata,herbaty

owocowe, soki   owocowe, warzywne, kompoty, napoje

mleczno-owocowe, mleko 2%, jogurt, maślanka, kefir,

wody mineralne niegazowane

w ramach dozwolonej ilości płynu (dializowani) : słaba herbata, herbaty owocowe, kawa zboż., bawarka, soki owocowe i warzywne, kompoty, napoje mleczno-owoc.,mleko 2%,jogurt,maślanka,kefir, wody miner. n/g

płynna czekolada, kakao, mocna herbata, kawa naturalna, wszystkie napoje alkoholowe, wody i napoje gazowane

pieczywo

w każdej postaci niskosodowe, suchary

zbyt świeże, bardzo słone

dodatki do pieczywa

chudy twaróg, chuda szynka, polędwica, polędwica drobiowa, pasty mięsne, mięsno-warzywne, dżem, marmolada, powidła, miód naturalny

tłusty twaróg,sery topione,żółte, dojrzewające, tłuste wędliny ,pasztetowa, salceson,konserwy mięsne i rybne, ryby wędzone, marynowane

tłuszcze

dodaw.na surowo : masło,margar.miękkie,oleje (sojowy, słoneczn.,rzepakowy),oliwa z oliwek, śmietanka

smalec,słonina,boczek, łój, margaryny twarde,

kwaśna śmietana

potrawy z jaj

gotowane na miękko, jajecznica / parze, jako dodatek do potraw

smażone, tłusta jajecznica

zupy i sosy

owocowe, warzywne, krupniki, ziemniaczane, na wywarach jarzynowych;

sosy łagodne : pomidorowy, koperkowy, pietruszkowy, jarzynowy, potrawkowy, cytrynowy

w ograniczonej ilości (dializowani) : pomidorowy

tłuste, zawiesiste, na wywarach miesnych, kostnych,grzybowych,zasmażane, zaprawiane kwaśną śmietaną , pikantne,

z warzyw kapustnych,roślin strączkowych,

ogórkowa, cebulowa, porowa, rosoły, buliony;

sosy ostre, pikantne : grzybowy, chrzanowy, musztardowy, majonezowy, cebulowy

dodatki do zup

bułka, chleb, grzanki, makarony, kluski biszkoptowe, kasza manna, jęczmienna, gryczana, ryż, ziemniaki

groszek ptysiowy, kluski francuskie, nasiona roślin strączkowych

mięso,drób, ryby          

chuda : cielęcina, wołowina, wieprzowina, królik, indyk, kurczak, chude ryby : łosoś, makrela, tuńczyk, halibut

potrawy duszone,gotowane, pulpety, klopsiki, budynie mięsne, potrawki

ograniczenie spożycia fosforu ( dializowani ) : wątróbka, móżdżek, nerki, ryby świeże, solone, wędzone, konserwy rybne

tłuste gatunki : wieprzowina, baranina, podroby, gęsi, kaczki, dziczyzna, ryby

potrawy marynowane, wędzone, pieczone, smażone

potrawy półmięsne   i bezmięsne

budynie z kasz, warzyw i mięsa, makaron z mięsem, risotto mięsno-jarzynowe, pierogi z mięsem, ryż z jabłk., knedle z owocami, kluski śląskie, kopytka,leniwe pierogi, zapiekanki, naleśniki z serem, dżemem, musem owoc.

wszystkie potrawy smażone na tłuszczu np. placki ziemniaczane, bliny, kotlety, krokiety, bigos, fasolka po bretońsku,łazanki z kapustą, flaczki

warzywa

marchew, pietruszka, seler, buraki, pomidory, sałata zielona, lodowa, rzodkiewka, dynia, kalafior, brokuł, szpinak, kalarepa,fasolka szparagowa, groszek zielony, szczypiorek, koperek, ketchup i koncentrat pomidorowy

ogranicz.spożycia potasu (dializowani) : pomidory, buraki,pietruszka,szpinak,kalarepa,groszek ziel.,koperek ziel.,bakłażany,cukinie,botwinka,ketchup i konc.pomidor.

kiszonki, konserwow.octem, warzywa solone, ostro przyprawione, nasiona roślin strączk., ogórki, kiszone, konserw.,grzyby,cebula,pora,

czosnek, chrzan, brukiew, rzepa, awokado

warzywa zasmażane, sałatki z majonezem, musztardą

ziemniaki

gotowane w całości, w postaci puree

ograniczenie spożycia potasu (dializowani) : ziemniaki pod każdą postacią

odsmażane, smażone z tłuszczem : frytki, krążki, chipsy, placki

owoce

jabłka,banany,cytrusowe,brzoskwinie,morele,winogrona,

jagodowe,truskawki, wiśnie,czereśnie,śliwki,gruszki,kiwi,

arbuz,melon

ogranicz.spoż. potasu (dializowani) : banany, morele, brzoskwinie, porzeczki, winogrona, agrest, ananasy, orzechy,rodzynki,soki i koncentraty owocowe

owoce suszone, marynowane

desery

galaretki owocowe, kisiele, budynie, musy owocowe, owoce surowe, sałatki owocowe, biszkopty, ciasta z mąki pszennej i ziemniaczanej

torty, ciasta z masami, desery z używkami,

orzechami, kakao, batony, czekolada, chałwa,

lody

przyprawy

cukier, wanilia, cynamon, sok z cytryny, kwasek cytryn., zielona pietruszka, zielony koperek, majeranek, kminek,

tymianek, kolendra, mięta, melisa

w ograniczonej ilości : ocet winny, sól, pieprz ziołowy, papryka słodka, jarzynka

ocet, pieprz czarny, musztarda, papryka ostra, chrzan, wegeta, maggi, kostki bulionowe, ziele

angielskie, liść laurowy, gałka muszkatołowa

 

Informacje kontaktowe

Szpital Śląski w Cieszynie

43-400 Cieszyn
ul. Bielska 4

tel. +48 33 854 92 00
fax. +48 33 852 12 24

Formularz kontaktowy

Uwaga! Ten serwis używa plików cookies.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to. Czytaj więcej…

Zrozumiałem
Top