Drukuj

Beata Czernik

pobierz artykuł

Zadaniem diety jest zapobieganie nadmiernemu wytwarzaniu toksycznych dla organizmu produktów przemiany białkowej, ochrona zmienionych chorobowo narządów - nerek, oraz utrzymanie możliwie dobrego stanu zdrowia. Dieta powinna być lekkostrawna, w której znacznemu ograniczeniu ulega białko i sól kuchenna, o całkowitej kaloryczności ok. 2000 kcal na dobę. Dieta jest ustalana indywidualnie dla każdego pacjenta. Cechą diety jest zmniejszona zawartość białka do granic tolerancji przez chorego. Zalecana zawartość białka w diecie wynosi 40-50g /dobę ( 3/4 ogólnej ilości stanowi białko pochodzenia zwierzęcego). Ważne jest ograniczenie białka roślinnego przez wprowadzenie pieczywa niskobiałkowego. W skrajnych wypadkach białko eliminuje się całkowicie. W diecie wskazana jest kontrola płynów ( ilość zależy od dobowej diurezy i na ogół płyny są ograniczane, więc konieczne jest zmniejszenie w diecie sodu ) oraz elektrolitów : fosforu, sodu, potasu, wapnia, żelaza.

ZALECENIA I UWAGI

Jedz regularnie. Posiłki spożywaj 4 - 5 razy dziennie co 3 godz. aby nie dopuścić do uczucia głodu. Należy jeść posiłki małe objętościowo, bez pośpiechu i w spokoju. Potrawy nie powinny być zbyt gorace ani zbyt zimne.

Technika przyrządzania potraw opiera się na gotowaniu w wodzie i na parze, pieczeniu w pergaminie   i duszeniu bez tłuszczu. Zabrania się podawania potraw smażonych i pieczonych z dodatkiem tłuszczu. Zupy i sosy podprawia się zawiesinami z mąki i wody lub mąki i śmietany, mleka, kefiru, jogurtu. Zabrania się używania zasmażek.

Wszystkie posiłki przyrządza się bez dodatku soli, a dozwoloną jej ilość podaje się osobno.

Białko zwierzęce, pomimo jego niskiej zawartości w diecie, powinno być rozłożone na trzy główne posiłki.

Tłuszcze stosuje się łatwostrawne tj. masło, margaryny miękkie, oleje, oliwę z oliwek, śmietankę i dodaje się je na surowo do gotowych potraw. Zabrania się natomiast spożywania takich tłuszczów jak : smalec, słonina, łój, boczek wędzony.

Z uwagi na ograniczenie płynów w diecie należy ograniczyć zupy.

Ze względu na ograniczenia potasu w diecie wskazane jest wypłukiwanie potasu z warzyw i ziemniaków poprzez moczenie, odlewanie wody w trakcie gotowania i nie wykorzystywanie wywarów.

Potrawy przyprawiać należy sokiem z cytryny, kwaskiem cytrynowym, zieloną pietruszką, zielonym koperkiem, majerankiem, kolendrą, tymiankiem, melisą, miętą, cynamonem, wanilią. Należy wykluczyć wegetę, pieprz czarny, ocet, musztardę.

Całkowicie zrezygnuj z alkoholu i używek.

Przykładowe jadłospisy

ŚNIADANIE

OBIAD

PODWIECZOREK

KOLACJA

kawa zboż. z ml., rogal, masło,dżem brzoskwin.

barszcz z ziemn., makaron         z warzywami, sos koperkowy

kisiel z trukawkami

herbata z cytryną, leniwe pierogi z masłem i cukrem

bawarka, chleb, masło,

miód nat.

szpinakowa z ziemn., risotto z mięsem i warzywami, ćwikła

jabłko

herbata owoc.,chleb, masło,

pasta warzywna, sał.zielona

kawa zboż.czarna,chleb, masło, serek homog.wan.

ryżowa, kopytka ziemniaczane,

sur. z marchwii i jabłka

sałatka owocowa

herbata, bułka słodka,masło,

marmolada

herbata owoc.,graham,

masło, mus jabłkowy

krem z dyni z grzank., potrawka z kurcz.z warzywami, ziemniaki

galaretka owocowa

herbata, kopytka ziemniacz.

z tłuszczem

herbata, bułka, masło, pasta z szynki i warzyw.

koperkowa z ziemnakami, ryż z jabłkami z cukrem i tłuszczem

brzoskwinia

kawa zboż.czarna, bułka, masło, miód nat.

herbata, graham, masło,

marmolada

barszcz biały z ziemn., kluski na

parze z sosem jagodowym

biszkopty

herbata z cytr., graham, masło,ser biały z rzodkiewką

kawa zboż.czarna,chleb,

masło,polędwica,sał.ziel.

krupnik z ziemn., naleśniki z musem jabłkowym

pomarańcza

herbata owoc.,bułka, masło,

pasta warzywna

                              

Produkty i potrawy wskazane i przeciwskazane w przewlekłej niewydolności nerek

                                                      

PRODUKTY I POTRAWY

ZALECANE

PRZECIWSKAZANE

napoje

w ramach dozwolonej ilości płynu słaba herbata,herbaty owocowe, kawa zbożowa, soki owocowe i warzywne, napoje i wody mineralne niegazowane

w ogranicz.ilości : mleko, jogurt, kefir, maślanka

płynna czekolada, kakao, mocna herbata, kawa naturalna, wszystkie napoje alkoholowe, napoje gazowane

pieczywo

w każdej postaci niskobiałkowe, niskosodowe

zbyt świeże, bardzo słone

dodatki do pieczywa

dżem, miód naturalny, marmolada, dodatki warzywne

w ograniczonej ilości : twaróg, mięso gotowane, pasty serowo-warzywne,serowo-rybne,pasty mięsne, mięsno-warzywne

sery topione, żółte, dojrzewające, wędliny , konserwy mięsne i rybne, ryby wędzone oraz marynowane

tłuszcze

dodawane na surowo : masło, margaryny miękkie, oleje ( sojowy, słonecznikowy, rzepakowy ), oliwa z oliwek, śmietanka

smalec,słonina,boczek, łój, margaryny twarde,

kwaśna śmietana

potrawy z jaj

jako dodatek do potraw

gotowane, smażone

zupy i sosy

w ogranicz.ilości : owocowe, warzywne, krupniki, ziemniaczane, na wywarach jarzynowych;

sosy łagodne : koperkowy, pietruszkowy, potrawkowy,

cytrynowy

mleczne, tłuste, zawiesiste, na wywarach miesnych, kostnych,grzybowych,zasmażane, zaprawiane kwaśną śmietaną , pikantne,

z warzyw kapustnych,roślin strączkowych,

ogórkowa, cebulowa, porowa, rosoły, buliony;

sosy ostre, pikantne : grzybowy, chrzanowy, musztardowy, cebulowy

dodatki do zup

bułka, chleb, grzanki, makarony, kluski biszkoptowe, kasza manna, jęczmienna, gryczana, ryż, ziemniaki

groszek ptysiowy, jajka na twardo, nasiona roślin strączkowych

mięso,drób, ryby -           w ramach dozwolonej ilości białka

cielęcina, chuda wołowina, chuda wieprzowina, królik, kurczak, indyk, chude ryby : łosoś, makrela, tuńczyk, halibut

potrawy got. :pulpety,klopsiki,budynie mięsne, potrawki

tłuste gatunki : wieprzowina, baranina, podroby, gęsi, kaczki, dziczyzna, ryby

potrawy marynowane, wędzone, pieczone, smażone

potrawy półmięsne     i bezmięsne

budynie z kasz, warzyw i mięsa, makaron z jarzynami, risotto mięsno-jarzynowe, pierogi z warzywami, ryż z jabłkami, knedle z owocami, kluski śląskie, kopytka, zapiekanki, naleśniki z dżemem, musem owocowym

w ograniczonej ilości : leniwe pierogi

wszystkie potrawy smażone na tłuszczu np. placki ziemniaczane, bliny, kotlety, krokiety, pierogi z mięsem,bigos, fasolka po bretońsku, łazanki z kapustą

warzywa

w ograniaczonej ilości : marchew, pietruszka, seler, buraki, sałata zielona, lodowa, rzodkiewka, dynia, kalafior, brokuł, szpinak, fasolka szparagowa, groszek zielony, szczypiorek

kiszonki, konserwowane octem, warzywa solone, ostro przyprawione, nasiona roślin strączkowych, ogórki, kiszone, konserwowe,

grzyby, czosnek, cebula, pora, brukiew, rzepa,

kalarepa, pomidory, keczup,przecier pomidor.,

awokado

warzywa zasmażane, sałatki z majonezem, musztardą

ziemniaki

gotowane   w całości

smażone z tłuszczem : frytki, krążki, chipsy

owoce

w ograniczonej ilości : jagodowe, cytrusowe, jabłka, brzoskwinie, morele, winogrona, wiśnie, arbuz, melon,

truskawki, śliwki

owoce niedojrzałe, suszone, czereśnie, gruszki, banany, daktyle, kiwi, owoce marynowane

desery

galaretki owocowe, kisiele, musy owocowe, owoce surowe, sałatki owocowe, biszkopty, ciasta z mąki pszennej i ziemniaczanej

w ograniczonej ilości : kompoty, budynie ( desery płynne wlicza się do ogólnej ilości płynów )

torty, ciasta z masami, desery z używkami,

orzechami, kakao, batony, czekolada, chałwa,

lody

przyprawy

cukier, wanilia, cynamon, sok z cytryny, kwasek cytryn., zielona pietruszka, zielony koperek, majeranek, kminek,

tymianek, kolendra, mięta, melisa

w ograniczonej ilości : ocet winny, sól, pieprz ziołowy, papryka słodka, jarzynka

ocet, pieprz czarny, musztarda, papryka ostra, chrzan, wegeta, maggi, kostki bulionowe, ziele

angielskie, liść laurowy