Dieta ubogoresztkowa stosowana jest:
- w stanach zapalnych jelit,
- we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego,
- w ginekologii po operacjach radykalnego wycięcia sromu,
- po operacjach jelit,
- przy biegunkach,
- w przygotowaniu do badań diagnostycznych (np. kolonoskopii).
Dieta ubogoresztkowa ma na celu oszczędzanie jelita poprzez wyeliminowanie z pożywienia produktów bogatych w błonnik, który działa drażniąco na błonę śluzową jelit.
W początkowym okresie choroby podajemy słabą herbatę, kleiki, napar z czarnych jagód, marchwiankę. Jeśli po tych produktach nie ma dolegliwości to rozszerzamy dietę o sucharki, czerstwą bułkę, ryż. W miarę ustępowania objawów wprowadzamy do diety delikatne gatunki mięs, ryb, drobiu, puree z ziemniaków. Poza chudym mięsem i rybami można stopniowo dodawać więcej nabiału (jeśli jest tolerowany), roślinnych źródeł białka (np. tofu).W dalszej kolejności owoce i warzywa. Na początek miękkie, dobrze tolerowane owoce (np. dojrzałe banany, brzoskwinie, morele bez skórki). Unikanie początkowo produktów wzdymających (np. kapusty, roślin strączkowych, cebuli). W diecie ubogoresztkowej wszystkie produkty i potrawy muszą być gotowane w wodzie/ na parze.
Początkowo nadal gotowanie i duszenie, później stopniowe wprowadzanie lekkiego pieczenia i grillowania.
Obserwacja reakcji organizmu – jeśli pojawią się dolegliwości (np. wzdęcia, biegunki, bóle brzucha), należy cofnąć się do wcześniejszego etapu.
PRODUKTY ZALECANE I ZABRONIONE
|
PRODUKTY |
ZALECANE |
ZABRONIONE |
|
Napoje |
przetwory mleczne, herbata, woda mineralna, soki rozcieńczone, chude mleko, chude sery twarogowe |
napoje gazowane, tłuste mleko, śmietana, kawa, ser typu Feta, tłuste sery, alkohol |
|
Pieczywo |
pszenne, jasne czerstwe, bułki pszenne, sucharki, mąka pszenna, biszkopty, herbatniki, makaron nitki, kasza manna |
chleb żytni, pieczywo razowe, mąka żytnia, kasze gruboziarniste, grube makarony |
|
Jajka |
gotowane na miękko |
smażone |
|
Mięso |
chude: cielęcina, wołowina, indyk, kurczak bez skóry |
tłuste: wieprzowina, baranina, podroby, kaczki, gęsi |
|
Ryby |
chude dorsz, sandacz, szczupak. dorsz, pstrąg, leszcz |
tłuste: węgorz, halibut, śledź, makrela, konserwy |
|
Tłuszcze |
masło, margaryna miękka, oliwa z oliwek, olej sojowy, słonecznikowy, rzepakowy |
|
|
Ziemniaki |
gotowane, pieczone, puree |
frytki, placki, chipsy |
|
Warzywa |
marchew, szpinak, koperek, zielona sałata, pomidor, warzywa gotowane |
fasola, soczewica, groch, ogórki, kapusta, grzyby, kalafior, cebula, rzodkiewka |
|
Owoce |
jabłka, banany, owoce jagodowe, morele w postaci przecierów i soków |
gruszki, czereśnie, orzechy, migdały, sezam, słonecznik, pestki dyni, winogrona, figi |
|
Desery |
ograniczone: cukier, miód, dżem, galaretki, chrupki, wafle, kisiel, budyń |
czekolada, ciasta z masami, torty |
|
Przyprawy |
łagodne, koper, cynamon, sok z cytryny, sól, ograniczona ilość soli, wegeta |
ostre, pieprz, musztarda, chili, czosnek, cebula |
Opracowali dietetycy szpitalni :
Bożena Puda
mgr Martyna Wachtarczyk
Źródła :
- Ciborowska, Helena, i Artur Ciborowski. Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2023.
- „Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej.” Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH–PIB, https://ncez.pzh.gov.pl
